
Martin R. Zammit

Stephen H. Hall, Garrett W. Hall, James A. McCall

فهرست مطالب
|
فصل اول : کلیات
|
1 |
|
1-1 روش های متداول ارزیابی آسیبپذیری سازهها |
2 |
|
1-1-1 روش طیف ظرفیت |
3 |
|
1-1-2 روشهای مکانیکی |
4 |
|
1-1-3 روشهای تغییرمکانی |
5 |
|
1-1-4 روش ضرایب تغییر مکان |
7 |
|
1-2 روشهای ساده شده در ارزیابی آسیبپذیری سازهها |
8 |
|
1-2-1 کلیات |
8 |
|
1-2-2 تحلیل مکانیزم جانبی ساده شده (SLaMA) |
8 |
|
1-3 تحقیقات انجام شده در این پایاننامه |
9 |
|
فصل دوم : روش های متداول برآورد خسارت
|
11 |
|
2-1 تاریخچه ارزیابی آسیب پذیری لرزهای ساختمان ها |
11 |
|
2- 2 ارزیابی آسیب پذیری ساختمان ها به روش کیفی |
12 |
|
2-3 ارزیابی آسیب پذیری ساختمان ها به روش کمی |
14 |
|
2-3-1 شاخص های آسیب پذیری محلی سازه |
15 |
|
2-3-2 شاخص های تجمعی براساس تغییرشکل |
15 |
|
2-3-3 شاخص های آسیب پذیری بر مبنای خستگی |
17 |
|
2-3-4 شاخصهای آسیبپذیری تجمعی بر مبنای انرژی |
18 |
|
2-3-5 شاخص های آسیب پذیری مرکب |
18 |
|
2-4 اصول و مفاهیم کلی روش طراحی بر اساس عملکرد |
22 |
|
2-5 روش های مختلف طراحی براساس عملکرد |
24 |
|
2-6 تعیین ظرفیت در سازه |
25 |
|
2-6-1 تحلیل استاتیکی غیرخطی |
26 |
|
2-7 تعیین تقاضا در سازه |
27 |
|
2-8 روش ارزیابی عملکرد N2 |
27 |
|
2-9 دستورالعمل ارزیابی لرزهای ساختمانها در نیوزلند (دستور العمل NZSEE ) |
31 |
|
2-9-1 اهداف عملکردی |
31 |
|
2-9-2 معیارهای عملکردی |
32 |
|
2-9-3 حالت حدی نهایی، معیاری برای عملکرد قابل قبول |
33 |
|
فصل سوم جزئیات روشهای تحلیل آسیبپذیری سازههای فولادی
|
34 |
|
3-1 روش تحلیل آسیبپذیری در FEMA356 |
34 |
|
3-1-1 سطوح عملکرد |
34 |
|
3-1-2 سطوح خطر زلزله |
36 |
|
3-2 تحلیل استاتیکی غیرخطی در FEMA 356 |
37 |
|
3-2-1 توزیع بار جانبی |
38 |
|
3-2-2 مدل رفتار دو خطی نیرو– تغییرمکان سازه |
39 |
|
3-2-3 زمان تناوب اصلی موثر |
40 |
|
3-3 پیشنهادات مطرح شده درFEMA440 برایاصلاح روشهایتحلیلاستاتیکی غیرخطی |
43 |
|
3-3-1 بردار بار منفرد |
44 |
|
3-3-2 محدودیت بر روی مقاومت به دلیل کاهش مقاومت ناشی از اثرات P-Δ در یک سیکل |
45 |
|
3-3-3 حداکثر نسبت تغییر مکان (ضریب C1) |
48 |
|
3-3-4 اصلاح برای در نظر گرفتن کاهش سختی و مقاومت سیکلی(ضریب C2) |
48 |
|
3-4 تحلیل دینامیکی افزاینده (IDA) |
50 |
|
3-4-1 جزییات مربوط به انجام آنالیز |
51 |
|
3-4-1-1 معیار فروریزش در سازه |
51 |
|
3-5 دستورالعمل ارزیابی لرزهایی ساختمانها در نیوزلند (دستورالعمل NZSEE ) |
54 |
|
3-5-1 طیف پاسخ شتاب |
56 |
|
3-5-2 روش مبتنی بر تغییر مکان |
57 |
|
3-5-3 روش مبتنی بر نیرو |
60 |
|
3-5-4 تشریح روش ارزیابی لرزهایی ساختمانها |
62 |
|
3-5-4-1 مقاومتهای خمشی و برشی محتمل |
62 |
|
3-5-4-2 مکانیزمهای غیرارتجاعی قاب و ظرفیت نیروی جانبی ناشی از زلزله |
52 |
|
3-5-4-2-1 روش تحلیل مکانیزمهای جانبی ساده شده (SLaMA) |
65 |
|
3-5-4-2-2 استفاده از تحلیل پوش آور |
74 |
|
3-5-5 تعیین زمان تناوب سازه |
75 |
|
3-5-6 تعیین ضریب مقیاس طیف غیرالاستیک در روش نیرویی |
76 |
|
3-5-7 تقاضای تغییرمکان سازه در روش ارزیابی لرزهایی تغییر مکانی |
77 |
|
فصل چهارم : مدل سازی و تحلیل آسیبپذیری سازه ها
|
80 |
|
4-1 مشخصات سازههای طراحی شده |
80 |
|
4-2 معرفی نرم افزارOpenSees |
81 |
|
4-2-1 مزیتهای نرمافزار OPENSEES |
86 |
|
4-2-2 تقسیم بندی مدلها در OpenSees |
87 |
|
4-2-3 روش های تحلیل موجود در OpenSees |
88 |
|
4-2-4 بخش های مختلف مدل سازی در OpenSees |
88 |
|
4-3 ارزیابی لرزهای قاب 3 طبقه |
89 |
|
4-3-1 ارزیابی لرزهای قاب 3 طبقه به روش آیین نامه نیوزلند |
91 |
|
4-3-1-1 محاسبه ظرفیت سازه به روش SLaMA |
91 |
|
4-3-1-2 محاسبه تقاضا به روش ارزیابی تغییرمکانی قاب 3 طبقه |
91 |
|
4-3-1-3 محاسبه تقاضا قاب 3 طبقه به روش نیرویی |
98 |
|
4-3-2 روش ارزیابی عملکرد FEMA 356 قاب 3 طبقه |
100 |
|
4-3-3 تحلیل دینامیکی غیرخطی |
101 |
|
4-3-3-1 انتخاب شتابنگاشتها |
103 |
|
4-3-4 تحلیل دینامیکی افزاینده(IDA) |
107 |
|
4-4 ارزیابی لرزهایی قاب 5 طبقه |
111 |
|
4-4-1 ارزیابی لرزهای قاب 5 طبقه به روش آیین نامه نیوزلند |
111 |
|
4-4-1-1 محاسبه ظرفیت قاب 5 طبقه به روش SLaMA |
111 |
|
4-4-1-2 برآورد تقاضا قاب 5 طبقه به روش تغییرمکانی |
117 |
|
4-4-1-3 محاسبه تقاضا قاب 5 طبقه به روش نیرویی |
118 |
|
4-4-2 روش ارزیابی عملکرد FEMA 356 قاب 5 طبقه |
119 |
|
4-4-3 تحلیل دینامیکی غیرخطی قاب 5 طبقه |
121 |
|
4-4-4 تحلیل دینامیکی افزاینده(IDA) قاب 5 طبقه |
122 |
|
4-5 ارزیابی لرزهایی قاب 8 طبقه |
127 |
|
4-5-1 ارزیابی لرزهای قاب 8 طبقه به روش آیین نامه نیوزلند |
127 |
|
4-5-1-1 محاسبه ظرفیت قاب 8 طبقه به روش SLaMA |
127 |
|
4-5-1-2 برآورد تقاضا قاب 8 طبقه به روش تغییرمکانی |
131 |
|
4-5-1-3 محاسبه تقاضا قاب 8 طبقه به روش نیرویی |
133 |
|
4-5-2 روش ارزیابی عملکرد FEMA 356 قاب 8 طبقه |
134 |
|
4-5-3 تحلیل دینامیکی غیرخطی قاب 8 طبقه |
135 |
|
4-5-4 تحلیل دینامیکی افزاینده(IDA) قاب 8 طبقه
|
137 |
|
فصل پنجم نتایج و پیشنهادات
|
141 |
|
5-1 نتایج |
141 |
|
5-2 پیشنهادات برای ادامه کار |
146 |
|
پیوست |
147 |
|
مراجع |
155 |
آنچه از یک زمینلرزه برجای میماند تنها خساراتی است که به اشکال مختلف خود را نشان میدهد و لذا مطالعه خسارات ، بهترین روشی است که به وسیله آن میتوان تأثیر زمینلرزه بر جامعه را از جهات گوناگون مورد بررسی قرار داد. مثلاً آثار فرهنگی و اجتماعی به جامانده از یک زلزله میتواند مبنایی برای مطالعه آثار زلزله یا بحرانهای مشابه در منطقه دیگری باشد و یا تخریب و آسیب وارده به مراکز امداد رسانی و اطلاعرسانی و ... میتواند در تصمیمگیری در مورد چنین حوادثی در مناطق دیگر بسیار مفید واقع شود.
در تعداد زیادی از سازهها علائمی از خرابی دیده شده به طوری که عملاً برخی از آنها کارایی خود را از دست دادهند. از این رو نحوه ارزیابی مقاومت اینگونه سازهها یکی از مهمترین مسائلی است که مهندسین سازه باید بدان بیاندیشند.
سه مرحله اصلی برای ارزیابی و ترمیم یک سازه عبارتند از:
کنترل و بررسی سازه، تشخیص نوع آسیب دیدگی و طراحی شیوه ترمیم.
در اولین مرحله از ارزیابی یک سازه، یعنی در مرحله کنترل، از آزمونی با جزئیات مشخص به منظور تعیین وضعیت کیفی سازه استفاده میشود که شامل بررسی کلیه اطلاعات موجود در سازه، بازدید سازه جهت تعیین نقاط ضعف و انجام آزمایش های مفید فیزیکی و شیمیایی است.
در مرحله دوم که مرحله تشخیص است، رفتار فعلی و آتی سازه مورد بررسی قرار میگیرد. در این مرحله اگر تشخیص داده شود که سازه از خطری رنج می برد، نخست به تشخیص عوامل اصلی بروز این خطر پرداخته و سپس سعی میگردد رفتار آتی سازه تحت این عوامل و عواقب حاصل از آنها پیش بینی گردند.
سومین مرحله به طراحی شیوه ترمیم سازه مورد بررسی اختصاص دارد. در این مرحله، مهندسین نیازهای مقاومتی اضافی سازه مذکور را تعیین کرده و با ارائه راهکارهایی ضمن اینکه الزامات مربوط به ایمنی سازه را ارضاء میکند، باید عملی و در عین حال اقتصادی نیز باشد تا بتواند کارفرمایان را توجیه نماید.
1-1 روش های متداول ارزیابی آسیبپذیری سازهها
هدف از ارزیابی عملکردی سازهها تعیین سطح عملکرد سازه نسبت به آییننامه موجود میباشد. برای بسیاری از ساختمانهای موجود لزومی بر استفاده از روشهای طولانی و با جزئیات بالا نیست بلکه هدف اصلی بر بکار بردن عملکرد لرزهای ساختمانهای موجود در ارزیابی آسیبپذیری آنها میباشد.
در یک روش ارزیابی عملکردی از ساختمانهای موجود بایستی مراحل زیر را طی نمود:
الف) مدلسازی لرزهای از منطقه مورد نظر.
ب) مدلسازی سازه که بایستی فرضیات بیشماری را به عنوان خصوصیات اعضای سازهای و شرایط مرزی درنظر گرفت تا بتوان به نتایج مورد انتظار از پاسخ لرزهای دست یافت.
پ) انتخاب برنامه و فرآیند تحلیلی که بتوان پاسخ طبیعی سازه را از جمله تغییرمکانها، لنگرهای خمشی و نیروهای برشی و محوری را تعیین کرد.
ت) مدلسازی ظرفیت اعضای سازهای. این مرحله با آنچه که در طراحی ساختمانهای جدید مورد استفاده قرار میگیرد، کاملاً متفاوت است. در ساختمانهای جدید هدف رسیدن به ظرفیت شکلپذیری درنظر گرفته شده در آییننامههای طراحی است در حالی که در ساختمانهای موجود بررسی توانایی اعضای سازهای در تغییرشکلهای پلاستیکی مطرح است که این خود وابسته به جزئیات موجود در این اعضا میباشد.
ث) مقایسه تقاضا و ظرفیت بدستآمده از مراحل قبل میباشد.
1-1-1 روش طیف ظرفیت
روش طیف ظرفیت که در به آن اشاره شدهاست، در تحلیل HAZUS برای ارزیابی خسارت زلزله به کار رفتهاست [1]. نقطه عملکرد سازه تحت یک زمینلرزهاز تقاطع طیف شتاب - تغییرمکان تحت حرکت زمین و منحنی طیف ظرفیت (منحنی پوشآور تبدیل شده به منحنیهای شتاب طیفی در برابر تغییرمکان طیفی) که نشاندهنده تغییرمکان افقی سازه تحت بار جانبی فزایندهاست، بدست میآید (شکل 1-1). در HAZUS منحنیهای ظرفیت را با استفاده از تحلیل پوشآور غیرخطی سازههای الگو در ایالات متحده تعیین کردهاند (با ایجاد خاصیت تغییرپذیری در منحنیهای تعیین شده توسط ترکیبی از اطلاعات عملکردی، اطلاعات منطقه زمینلرزه، نظرات کارشناسانه و قضاوت مهندسی) در حالیکه تحلیلهای پوشآور منطبق با ساختمانهایی با خصوصیات سازهای متفاوت توسط روزتو (Rossetto) و النشای (Elnashai) انجام شدهاست. روش تعیین ظرفیت غیرخطی سازههای بتنآرمه تفاوت زیادی با کارهای محاسباتی میتواند داشته باشد و در نتیجه روشهای ساده شده به کار رفته در تعیین ظرفیت ترجیح داده میشوند. یک روش سادهشده میتواند با شرایط مختلف ساخت نیز منطبق شود، بنابراین تحلیل آسیبپذیری مدل به راحتی برای یک منطقه یا کشور قابل انجام خواهد بود.
شکل 1-1 : روش طیف ظرفیت به کار رفته شده در HAZUS[1]
جیووینزی[2] یک روش مکانیکی برای تحلیل خطر قابهای بتنآرمه که از منحنیهای ظرفیت دوخطه استفاده میکنند، معرفی کرد که با استفاده از روابط و پارامترهای موجود در آئیننامههای طراحی لرزهای نتیجه گرفته شدهاست. ضریب برش پایه (که میتواند با شتاب طیفی حد تسلیم ارتباط داشته باشد) تابع عواملی مانند ناحیه لرزهای، شرایط خاک، پاسخ دینامیکی ساختمان، نوع سازه و اهمیت سازه است که همه آنها میتوانند از آئیننامه بدست آیند. تغییرمکان طیفی تسلیم تابع شتاب طیفی تسلیم و زمان تناوب نوسان در هنگام تسلیم است که دومی با استفاده از روابط سادهای که در آئیننامههای طراحی لرزهای موجود است بدست میآید که معمولاً آن را برحسب ارتفاع ساختمان ارائه میدهند. تغییرمکان طیفی نهایی خود تابع تغییرمکان تسلیم و ظرفیت شکلپذیری ساختمان است که برای ساختمانهای بتنآرمهای که با ملاحظات لرزهای طراحی نشدهاند برابر 5/2 فرض میشود؛ در غیر اینصورت این نسبت (تغییرمکان نهایی به تغییرمکان حد تسلیم) با استفاده از ضریب رفتار تعیین شده در آئین نامه تعیین میشود. استفاده از آئیننامههای طراحی در تعیین منحنیهای پوشآور سادهشده ساختمان، روش بسیار مؤثری برای سنجش آسیبپذیری ساختمانهای طراحی شده با آئیننامههای مختلف میباشد. در هرحال تعاریف آئیننامهای زمانتناوب تسلیم و ظرفیت برش پایه سازههای بتنآرمه میتواند اختلاف زیادی با خصوصیات واقعی حال حاضر ساختمان داشته باشد