Cognitive-Functional Approaches to the Study of Japanese as a Second Language

Kaori Kabata, Kiyoko Toratani

دانلود کتاب کلید طلایی ارتباطات

دانلود کتاب کلید طلایی ارتباطات +pdf

کلید طلایی ارتباطات

نویسنده: کریس کول

مترجم: محمدرضا آل یاسین

زبان کتاب: فارسی

تعداد صفحه: 200

مروری بر کتاب

در این کتاب با فن زبان رفتار آشنا می شوید تا به هنگام گفت وگو با افراد با رعایت لحن صدا، تغییرات چهره و حرکات بدنشان ذهنشان را بخوانید و به عکس مراقب حالات و حرکات خود باشید و آن را به دلخواه تحت کنترل قرار دهید.

همچنین می آموزید که چگونه عوامل صوتی، بیانی و بصری با هم بیامزید، پیام خود را برسانید و سپس با رعایت اوضاع و احوال مخاطب، با موثرترین شیوه آن را منتقل کنید.

ضمنا تحقیقات نشان می دهد که حدود هفتاد و پنج درصد از اوقات روزانه ما به نحوی در تماس و ارتباط با دیگران می گذرد . به همین دلیل کیفیت زندگی هر کس بستگی به کیفیت ارتباطات او با دیگران دارد .

در این کتاب اصولی را می آموزید تا با توجه به نوع شخصیت ، تفاوتهای فردی ،نیازهای روانی و ...

نیرویی را در خود به وجود آورید تا در هر شرایطی که به سر می برید و با هر کسی که روبه رو هستید ،

در افراد نفوذ کنیدو...

فرمت فایل:
pdf

تعداد صفحات کتاب:

200

تعداد صفحات pdf:

98 صفحه به صورت دوطرفه

حجم فایل:

24.59MB

بخشی از فهرست مطالب:

هویت غرب مرکزگرا و روابط غیر همکارانه ایران و ترکیه طی سال¬های 2012-2008

فهرست مطالب

عنوان صفحه

چکیده1

فصل اول: کلیات. 2

1–1– بیان مسأله. 3

1–2– اهمیت و ضرورت انجام تحقیق.. 4

1–3–مرور ادبیات و پیشینه مربوطه. 4

1–4– جنبه جدید بودن و نوآوری در تحقیق.. 6

1–5– اهداف مشخص تحقیق.. 7

1–6– سؤالات تحقیق.. 7

1–7– فرضیه‌های تحقیق.. 7

1–8– تعریف واژه‌ها و اصطلاحات فنی و تخصصی.. 7

1–9–روش‌ شناسی تحقیق.. 8

فصل دوم: روش شناسی و چارچوب نظری تحقیق.. 9

2-1- مقدمه. 11

2-2- رابطه سیاست و هویت... 12

2-3- نظریه و نظریه پردازی.. 14

2-4- سازه انگاری الکساندر ونت... 17

2-5- جایگاه تعامل در نظریه سازه‌انگاری.. 18

2-6- جایگاه هویت در نظریه سازه‌انگاری.. 18

2-7- جایگاه منافع در نظریه سازه‌انگاری.. 20

2-8- نقش و جایگاه همگرایی در سیاست خارجی.. 22

2-9- نتیجه گیری.. 25

فصل سوم: ترکیه، موقعیت و رابطه با ایران. 26

3-1- مقدمه. 27

3-2- بخش اول: مشخصات و شرایط جغرافیایی ترکیه. 29

3-2-1- موقعیت کنونی ترکیه. 29

3-2-1-1- وضعیت جغرافیایی و مساحت ترکیه. 29

3-2-1-2- جمعیت ترکیه. 29

3-2-1-3- نژاد و قومیت در ترکیه. 29

3-2-1-4- دین، مذهب و فرهنگ در ترکیه. 30

3-2-1-5- مرزها و همسایگان ترکیه. 30

3-2-1-6- مرزهای آبی ترکیه. 30

3-2-1-7- مرزهای خشکی ترکیه. 31

3-2-1-8- حکومت و سیاست در ترکیه. 32

3-3- بخش دوم: پیشینه تاریخی روابط ایران و ترکیه. 34

3-3-1- پیشینه تاریخی روابط ایران. 34

3-3-1-1- پیشینه روابط دو کشور در دوره صفویه و عثمانی( 1736 - 1501)34

3-3-1-2- پیشینه روابط در دوره حکومت افغان‌ها وعثمانی.. 37

3-3-1-4- پیشینه روابط در دوره افشاریه وعثمانی( 1796 - 1736)37

3-3-1-5- پیشینه روابط در دوره زندیه و عثمانی(1794 - 1750)39

3-3-1-6- پیشینه روابط در دوره قاجاریه وعثمانی(1925 - 1787)39

3-3-1-7- مشروطه خواهی در ایران و عثمانی.. 40

3-3-1-8- جنگ جهانی اول و تأثیر آن بر روابط ایران و ترکیه. 41

3-3-1-9- پیشینه روابط در دوره پهلوی و ترکیه(1979 - 1921)41

3-3-1-9-1- تشابه حوادث ایران و ترکیه در دوران رضا شاه و آتاتورک.. 41

3-3-1-9-2- پیشینه روابط در دوره محمدرضا شاه پهلوی و ترکیه. 43

3-3-1-10- انقلاب اسلامی ایران وترکیه(...-1357)45

3-3-1-11- جنگ عراق بر علیه ایران و تأثیر آن بر روابط ایران و ترکیه. 46

3-3-1-12- کابینه هاشمی رفسنجانی و رابطه با ترکیه. 47

3-3-1-13- دولت اسلامگرای حزب رفاه در ترکیه و رابطه با ایران. 49

3-3-1-14- کابینه محمد خاتمی و روابط با ترکیه. 50

3-3-1-15- ظهور دولت اسلامگرای حزب عدالت و توسعه. 51

3-3-1-16- کابینه احمدی نژاد و رابطه با ترکیه. 52

3-4- بخش سوم. 53

3-4-1- روی کارآمدن حزب عدالت و توسعه. 53

3-4-2- روابط اقتصادی، حمل و نقل میان ایران و ترکیه. 58

3-4-3- تأثیر گردشگری در روابط ایران و ترکیه. 59

3-4-4- نقش گاز و انرژی در روابط ایران و ترکیه. 60

3-4-5- تأثیر قراردادهای ارتباطات و مخابرات بر روابط دو کشور. 62

3-4-6- نقش پیمانکاری و فرودگاه تهران بر روابط دو کشور. 63

3-4-7- ترانزیت، حمل و نقل جادهای میان دو کشور. 64

3-4-8- روابط مالی و بانکی ایران و ترکیه. 64

3-4-9- روابطاجتماعی و فرهنگی ایران و دولت حزب عدالت و توسعه. 66

3-4-10- روابط دینی و مذهبی ایران با دولت حزب عدالت و توسعه. 69

3-4-11- روابط نظامی و دفاعی ایران و ترکیه. 72

3-4-12- سامانه‌های موشکی ناتو و تنش در روابط ایران و ترکیه. 73

3-4-13- انرژی هسته‌ای ایران، کارت بازی بین‌المللی برای ترکیه. 77

3-4-14- تنش در روابط ایران و ترکیه پیرامون مذاکرات هسته‌ای.. 79

3-4-15- روابط سیاسی، سفرها و مذاکرات دوجانبه. 81

3-4-16- نتیجه گیری.. 84

فصل چهارم: هویت متضاد، علت تنش در روابط ایران و ترکیه. 86

4-1- مقدمه. 87

4-2- بخش اول: هویت غرب مرکزگرای ترکیه. 88

4-2-1- تنوع هویتی در ترکیه. 88

4-2-2- اصول بنیادی کمالیسم در ترکیه. 88

4-2-3- سکولاریسم و لائیسیزم در ترکیه. 92

4-2-4- منافع ترکیه در چارچوب کمالیستی.. 95

4-2-5- پیدایش هویت اسلامگرا در ترکیه. 96

4-2-6- اسلامگرایی با قرائت و شیوه عثمانی.. 97

4-2-7- اسلامگرایی سکولار یا کمالیستی.. 99

4-2-8- اسلامگرایی اربکان و حزب رفاه100

4-2-9- اسلامگرایی اردوغان و حزب عدالت و توسعه. 101

4-2-10- غربگرایی کمالیستی در ترکیه. 103

4-2-11- هویت اقتصاد سرمایه‌داری در ترکیه. 105

4-2-12- ترکیه نماینده غرب در منطقه. 106

4-2-13- فتح الله گولن، پدر اسلامگرایی غربی.. 108

4-2-14- همگرایی ترکیه با غرب، ترکیه و پیمان ناتو. 110

4-2-15- ترکیه همیشه پشت درهای اتحادیه اروپا112

4-2-16- پشت دروازه‌های تمدن غربی یا مسیحی.. 113

4-2-17- دروازه‌های تمدن، انگاره مشترک محمدرضاشاه و اردوغان. 114

4-2-18- همه تلاش‌های ترکیه ، همه وعده‌های اتحادیه اروپا115

4-2-19- هزینه‌های ترکیه به جای اروپا و غرب... 117

4-2-20- هویت مرکزگرای ترکیه تابع امریکا و اتحادیه اروپا118

4-2-21- تنش سامانه‌های موشکی و سیاست خارجی مرکزگرای ترکیه. 119

4-2-22- تنش زایی ترکیه، دوستان و دشمنان اتحادیه اروپا و امریکا120

4-2-23- ترکیه در نقش عروسک یا مترسک رقصان غرب... 121

4-3- بخش دوم. 122

4-3-1- هویت، منافع و راهبردهای ایران. 122

4-3-2- هویت تمدنی ایران. 123

4-3-3- هم پوشانی هویت ایرانی، اسلامی - شیعی.. 124

4-3-4- فلسطین و اسرائیل، مرزبندی هویتی میان ایران و ترکیه. 127

4-3-5- فرآیند تأثیرگذاری هویت غربگرای کارگزاران ترکیه. 128

4-4- بخش سوم. 135

4-4-1- تأثیر بیداری اسلامی(بهار عربی) بر روابط ایران و ترکیه...............135

4-4-1-1- تونس، ایستگاه اول بیداری اسلامی.. 135

4-4-1-2- لیبی،همراهی ترکیه با غرب بر علیه یک کشور اسلامی.. 136

4-4-1-3- بحرین، سکوت ترکیه به خاطر تمایلات مذهبی.. 137

4-4-1-4- عربستان، سکوت و حمایت ترکیه از سرکوبی معترضین.. 139

4-3-1-5- عراق، حمایت ترکیه از مخالفان دولت مقتدر شیعی.. 140

4-3-1-6- مصر، برتری جویی همفکران و استادان اردوغان. 141

4-3-1-7- سوریه، خاری در چشم اردوغان و سدی در برابر منافع غرب‌محور ترکیه. 142

4-4-2-تقابل هویت ایران و ترکیه در تحولات جهان اسلام

..... 145

4-4-3- تأثیر انقلاب اسلامی ایران بر بیداری اسلامی.. 146

4-4-4-ترکیه و ترویج هویت غربی و سکولار با عنوان بهار عربی

..... 148

4-5- نتیجه گیری.. 151

فصل پنجم: جمع‌بندی و نتیجه‌گیرینهایی.. 152

5-1- جمع بندی.. 153

5-2- نتیجه گیری.. 154

منابع و مآخذ:163

Abstract172

چکیده

هدف از نگارش این تحقیق، پرداختن به روابط دوکشور ایران وترکیه طی سال­های 2008 الی 2012 می‌باشد.طی این دوره زمانی، علیرغم حاکمیت دولت اسلامگرای حزب عدالت وتوسعه[1]در ترکیه، روابط میان ایران وترکیه دارای نوساناتی بوده وحتی با تنش­هایی نیز همراه بوده است.

در این تحقیق، سعی شده است علت تنش‌های موجود در روابط دو دولت اسلامگرای ایران وترکیه با استفاده از رهیافتی نوین،بررسی گردد.اینکه چرا اسلامگرایان حزب عدالت وتوسعه که از میراث داران حزب رفاه به رهبری نجم‌الدین اربکان بوده‌اند،علیرغم تثبیت جایگاه و قدرت خود در حاکمیت کشور ترکیه،نتوانسته‌اند در چارچوب یک رابطه دوستانه وهمگرایانه با دولت اسلامی ایران حرکت کرده وروابط دوستانه خود باایران را حفظ کنند.

دو کشور ایران وترکیه،علیرغم همسایگی با­هم و داشتن علقه­هاو میراث مشترک فرهنگی، اجتماعی ودینی در طی تاریخ خود، به تقابل با هم مشغول بوده­اند که جنگ­های بزرگ وخسارت باری را در روابط دو جانبه خود داشته­اند.

اما از سال 2001 و بعد از آنکه اولین پیروزی حزب عدالت و توسعه در انتخابات پارلمانی ترکیه حاصل گردید و بعد از پنج سال، مجدداً نخست­وزیری اسلامگرا به حکومت رسید، مردم و دولت ایران ضمن خوشحالی از این پیروزی اسلامگرایان ترکیه، از آنها حمایت نیز نمودند.

اما به مرور زمان و بعداز سال 2008 و به ویژه از سال 2010 به بعد، دوره ماه عسل روابط ایران و ترکیه به پایان رسیده و تنش میان دو کشور به اوج خود رسیده است. به نظر می­آید هویت و ماهیت سیاست­های دولت اردوغان طی چند سال اخیر دچار چرخشی 180 درجه­ای گردیده و به مرور زمان در حال نشان دادن ماهیت اصلی و درونی خود، یعنی هویت غربگرای ترکیه می­باشد، هویت واقعی ترکیه که موجب تنش با ایران شده است.

کلید واژه‌ها: ایران، ترکیه، حزب عدالت و توسعه، هویت، منافع، غرب مرکزگرا

فصل اول

کلیات

1 – 1– بیان مسأله

با روی کارآمدن اولین دولت اسلامگرایان(حزب رفاه به رهبری نجم الدین اربکان[2]) در ترکیه در اواخر دهه 1990 ، شاهد گسترش همکاری­های سیاسی، فرهنگی و اقتصادی میان ایران و ترکیه بودیم که اوج این همکاری­ها را میتوان در دولت اربکان مشاهده کرد، زمانی که موافقتنامه­های اقتصادی بزرگ و مهمی میان دو کشور امضاشده و دو کشور به نوعی روابط دوستانه دست یافته بودند.

علیرغم یک وقفه پنج ساله که با کودتای نرم ارتش بر علیه دولت اربکان در سال 1997 آغاز شده و به سقوط دولت اسلامگرا و زندانی شدن بسیاری از رهبران حزب رفاه و از جمله رجب طیب اردوغان[3] شهردار وقت استانبول، منجر شده و در نهایت انحلال حزب رفاه توسط دادگاه قانون اساسی در سال 1998، در انتخابات سال 2002 ترکیه که اسلامگریان مجدداً توانستند قدرت را به دست بگیرند، روابط ایران و ترکیه گسترش یافته و به بالاترین سطح خود در طی پنجاه سال اخیر رسید.

با این حال با عبور از دوره­ای از همکاری­های اقتصادی و سیاسی میان دو کشور، طی سال­های اخیر با وجود آنکه اسلامگرایان حزب عدالت و توسعه با اقتدار کامل در انتخابات سال­های 2007 و سپس 2011 به پیروزی رسیده و حتی پست ریاست جمهوری را نیز در اختیار خود گرفته­اند، تنش در روابط ایران و ترکیه به خصوص در مسایل سیاسی و منطقه‌ای، رو به افزایش بوده است، تنشی که منجر به عدم همگرایی دو کشور و بلکه تقابل و نبرد تاکتیکی آنها در سطح منطقه شده است .

چرا روابط دو دولت اسلامگرای ایران و ترکیه، به واگرایی و تقابل رسیده است؟

علت اصلی تقابل منافع دولت اسلامگرای حزب عدالت و توسعه با ایران در چیست؟

آیا دین اسلام، احکام و دستورات اسلامی در صدر برنامه‌های حزب عدالت و توسعه و دولت منبعث آن قراردارد؟

1 – 2– اهمیت و ضرورت انجام تحقیق

بررسی عوامل تأثیرگذار بر سیاست خارجی ترکیه و به خصوص هویت غرب مرکز­گرای حاکم بر این کشور که طی سال­های اخیر موجب چرخش­های دوره­ای سیاست خارجی ترکیه در ارتباط با ایران گردیده و موجب بروز دوره­های پر­­تنش و پرنوسان در روابط دو کشور ایران و ترکیه شده است.

با توجه به اتکای منفعلانه دستگاه سیاست خارجی ایران در برهه­ای از سال­های مورد پژوهش(2012 - 2008) به ترکیه و اعتماد بیش از حد به دولت منبعث از حزب اسلامگرای عدالت و توسعه که سرانجام به واگرایی دو کشور در مسایل مختلف انجامید، نیاز به بررسی علل و ریشه­های این تغییر رویکرد دولت اسلامگرای ترکیه احساس می­شود، تا مشخص گردد که علت یا علل اصلی این تغییر رویکرد چیست و در آینده مجدداً در دام چنین سیاست­های ظاهری ترکیه یا دیگر کشورها گرفتار نشویم.

شفاف­سازی هویت حاکم بر دولت­های ترکیه(اسلامگرا یا سکولار) و استفاده از آن برای جلوگیری از بروز خطا و پیش داوری‌های نسنجیده در روابط خارجی ایران از دیگر ضرورت‌های این تحقیق می­باشند.

1 – 3–مرور ادبیات و پیشینه تحقیق

در زمینه موضوع اصلی این تحقیق یعنی هویت غرب مرکزگرای ترکیه، منابع علمی و تئوریک کافی وجود ندارد. پیرامون ترکیه و هویت آن، تحقیقات و کتاب­های انگشت شماری منتشر شده است که می‌توان گفت هیچکدام به موضوع اصلی این پژوهش نپرداخته­اند. در زمینه ماهیت سیاست خارجی ترکیه و به خصوص دولت اسلامگرای حزب عدالت و توسعه، کتاب یا مقالات کافی در دسترس نیست و یا حداقل در ایران به رشته تحریر درنیامده و یا ترجمه نشده­اند. کتاب­های زیر در مورد موضوع تحقیق، مورد مطالعه قرار گرفته­اند:

1 - کاظم 1383، به بررسی فرآیند جهانی شدن به خصوص در حوزه کشورهای اسلامی و اندیشه­های اسلامی پرداخته و در مباحثی از این کتاب به اروپا و هویت غربی مسلط بر این اتحادیه نیز توجه شده است. هویت، ماهیت اتحادیه اروپا مورد کنکاش بوده و تغییر هویت اسلامگرایان یا تضعیف این هویت در کشورهای مختلف اسلامی و از جمله ترکیه مورد بررسی قرار گرفته است.

2 – جمهوری ترکیه 1386، این کتاب به بررسی ترکیه در زمینه­ها و ابعاد مختلف جغرافیایی، اجتماعی، سیاسی، فرهنگی، اقتصادی و بین­المللی پرداخته است. این کتاب حاوی اطلاعات و داده­های بسیار مفید پیرامون تاریخ و سیاست­های حکومتی ترکیه می باشد.

در مورد سیاست خارجی ترکیه و به خصوص رابطه با ایران نیز مطالب خوبی ارایه شده و بر سیاست­های حزب عدالت و توسعه به خصوص در زمینه سیاست خارجی آن نیز تأکید شده است. در این کتاب پیرامون فرآیند الحاق ترکیه به اتحادیه اروپا و علل این گرایش مردم و مسئولین ترکیه به داشتنِ رابطه با اتحادیه اروپا، مطالب کمی ارایه شده است. برخی مشکلات و تنش‌های میان ایران و ترکیه نیز در این اثر مورد بررسی قرار گرفته‌اند.

3 - هاووز[4] 1389، معتقد است که حزب عدالت و توسعه بعد از قدرت یابی در سال 2002، به تدریج از مواضع اسلامی قاطع خود فاصله گرفته است. هاکان هاووز می­گوید که حزب عدالت و توسعه، حزبی است که ظاهری اسلامی دارد و رهبران این حزب و به خصوص اردوغان، از اسلام استفاده ابزاری کرده­اند و اسلام برای آنها، وسیله کسب موفقیت و بدست آوردن آرای مردم بوده است.

هاووز به صراحت اعلام می­کند که حزب عدالت و توسعه در شرایطی به قدرت رسید که هنوز هویت و تشکیلات آن مشخص و نهادینه نشده بود. اردوغان و عبدالله گل[5] که قبل از کودتای 1997، ضد غرب و اتحادیه اروپا بودند، بعد از رسیدن به قدرت، رویکرد اروپایی سازی ترکیه را در پبش گرفته­اند و به طور کامل تسلیم هنجارهای هویت غربی اروپا شده­اند.

4 - کینزر[6] 1389، به نقش و اهمیت دو کشور ایران و ترکیه در سیاست خارجی امریکا می­­پردازد. آقای کینزر معتقد است که ایران و ترکیه دارای اشتراکات و سابقه تاریخی مشابهی هستند، این دو کشور، تنها کشورهای دموکراسی خواه و آزادِ خاورمیانه هستند که در زمینه انقلاب مشروطه­خواهی و درخواست پارلمان و...، اشتراکات فراوانی دارند.

نویسنده معتقد است که با تغییر معادلات خاورمیانه و اوج گیری دموکراسی­خواهی در این منطقه، ایران و ترکیه در سیاست خارجی امریکا به جایگاه اول، دست یافته و جای دو کشور اسرائیل و عربستان را خواهند گرفت. روابط ایران و ترکیه و همچنین سرنوشت این دو کشور، به هم پیوسته و مرتبط بوده و از همدیگر متأثر هستند.

5 - مشیرزاده 1390، به بررسی نظریات مختلف در حوزه علوم سیاسی و علوم اجتماعی پرداخته و نظریاتی مانند واقع گرایی، لیبرالیسم، فمنیسم، ... و به خصوص نظریه سازه‌انگاری پرداخته و در یک بخش جداگانه به توضیح سازه‌انگاری پرداخته‌اند. ایشان در توضیح سازه‌انگاری به مباحث مهمی مانند هویت، منافع، نقش ساختار، نقش کارگزار و تعامل در روابط بین‌الملل اشاره نموده‌اند. هویت و به خصوص تعامل و پیشینه کارگزاران یک دولت در سیاست بین المللی یک دولت، مؤثر بوده واساساً مباحثی مانند هویت، تعامل و منافع را در شکلگیری سیاست خارجی و روابط بین الملل مهم هستند.

6 - اسپوزیتو[7]، کامروا و واتربوری[8] 1391، به بررسی جوامع خاورمیانه و به خصوص دموکراسی و رهیافت­های احزاب و گروه های اسلامی در منطقه می­پردازند. هویت اسلامی و یا هویت غربی گروه­های اسلامی در این کتاب مورد بررسی قرار گرفته و به سکولاریسم اسلامگرا نیز اشاره شده است. در مورد ترکیه نیز به هویت نهادینه شده ترکیه که همان دوگانگی است، اشاراتی شده است. در این اثر بر اسلام سیاسی تأکید شده و اینکه بسیاری از احزاب اسلامی خاورمیانه از جمله احزاب ترکیه، فاقد رهیافت و رویکرد اسلام سیاسی بوده و تنها دارای ظواهر اسلامی هستند که در زمان عمل به احکام بنیادین اسلامی، دچار دوگانگی می شوند.

7 - اعتضادالسلطنه 1391، به بررسی اصول لائیک در ترکیه و چگونگی ارتباط و تعامل لائیسیته و اسلام در این کشور می پردازد. به قدرت رسیدن حزب اسلامگرای عدالت و توسعه و چگونگی تأثیر پذیری سیاست­های این حزب از اصل لائیسیته در این کتاب مورد بررسی قرار گرفته است.

نقش اتحادیه اروپا و ایالات متحده امریکا در سازماندهی هویت ترکیه و تضعیف ایدئولوژی اسلامی در این کشور، مورد بحث قرار گرفته و این احتمال که دولت ظاهراً اسلامگرای حزب عدالت و توسعه، ترفندی برای کنترل و تسلط بر اسلامگرایان و احزاب اسلامی خاورمیانه با استفاده از الگو قراردادن ترکیه باشد نیز در این کتاب بررسی شده است.

1 – 4– جنبه جدید بودن و نوآوری در تحقیق

با توجه به موضوع تحقیق که به بررسی دلایل رشد تنش­ها میان ایران و ترکیه طی سال­های اخیر و آن هم در دولت اسلامگرای ترکیه و نوع هویت و ماهیت غربی حکومت ترکیه می پردازد، موضوع جنبه جدید بودن را رعایت می­کند.

1 – 5– اهداف مشخص تحقیق

این تحقیق برای آگاه شدن دانشجویان و سایر مراکز علمی، تحقیقاتی و تصمیم­گیری از هویت و بنیاد سیاست و حکومت ترکیه، سودمند خواهد بود و هدف این پژوهش، توجه به ریشه و اصل تغییر رویکرد سیاست­های یک دولت مدعی اسلامگرایی است که می­تواند در روابط خارجی ایران نیز مورد توجه قرار گیرد.

1 – 6– سؤالات تحقیق

سؤال اصلی: چرا علیرغم روی کارآمدن اسلامگرایان(حزب عدالت و توسعه)در ترکیه، مناسبات میان ایران و ترکیه به مانند دوران حاکمیت جریانات غربگرا طی سال­های اخیر وارد دوره­ای از تنش و عدم همکاری در موضوعات مختلف گردیده است؟

1 – 7– فرضیه‌های تحقیق

غالب بودن هویت غربی و وامداری حزب عدالت و توسعه نسبت به آرمان­های اتحادیه اروپا در عرصه سیاسی ترکیه، باعث استمرار وضعیت غیر همکارانه در روابط ایران و ترکیه شده است.

1 – 8 – تعریف واژه‌ها و اصطلاحات فنی و تخصصی

لائیسیته[9]: پس از انقلاب فرانسه این معنا تغییر یافته و به مفهوم جدایی دین از شاخه­های اجرایی، قانونگذاری و قضایی دولتی به کار رفت. در این مفهوم جدید، سیاست از دین جداست و دولت از اتخاذ مواضع دینی برحذر داشته شده است، حتی اگر این مواضع در مورد مکاتب الحادی باشند (اعتضادالسلطنه 1391، ).

سکولاریسم[10]: مهرزاد بروجردی معتقد است؛ سکولاریسم در چهره غربی خود، در بر دارنده باوری است که دین و حکومت را پدیده­هایی متفاوت و تفکیک پذیر می­داند. گونه­ای فلسفه­ی زندگی نیز هست که هدفش رفاه انسان­ها در زندگی همین دنیا، فارغ دین، فرقه، طبقه اجتماعی، رنگ پوست و سایر ویژگی­های فردی است(بروجردی 1389،56-55).

حسین سیف­زاده نیز معتقد است: نگاه سکولاریستی و نگاه لائیک، نگاهی غیر دینی نیست بلکه نگاهی تخصصی به امر سیاسی است(سیف زاده 1388،20-19).

حزب اسلامی: هاکان هاووز معتقد است؛ حزبی که ایدئولوژی آن از اندیشه­های دینی سرچشمه می گیرد و توان بسیج مردم حول محور هویت مشترک دینی را دارد، چنین احزابی با پیشبرد دیدگاه­های خود، خواهان تغییر رژیم­اند و در جهان اسلام، هدف اصلی آنها اسلامی کردن حکومت و جامعه است(یاووز 1389،28).

1 – 9– روش­‌ شناسی تحقیق

روش تحقیق به روش تحلیلی و توصیفی بوده و با فیش برداری و با استفاده، کمک و مطالعه کتاب­ها و مقالاتِ پیرامون موضوع پژوهش می­باشد.

متغیرهای مورد بررسی در قالب یک مدل مفهومی و شرح چگونگی بررسی و اندازه‌گیری متغیرها:

متغییر مستقل: هویت غرب مرکزگرایانه حکومت ترکیه­.

متغییر وابسته: روابط غیرهمکارانه میان دو دولت اسلامگرا در ایران و ترکیه طی سال­های 2012 - 2008

جامعه آماری: با توجه به اینکه این تحقیق به صورت میدانی نمی­باشد، بنابراین فاقد جامعه آماری می­باشد.

روش‌ها و ابزار تجزیه و تحلیل داده‌ها: روش تحلیلی توصیفی است و برای تحلیل فرضیه از نظریه سازه­انگاری[11] بویژه رویکرد (سیستمی) الکساندر ونت[12] بهره گرفته شده است. سعی بر این است پس از جمع­آوری داده­ها و مطالب مورد نیاز تحقیق در پایان هر فصل با راهنمایی و همکاری استادان محترم راهنما و مشاور، نتیجه گیری و تحلیل علمی از مبحث آن فصل، ارایه گردد.

فصل دوم

روش شناسی و چارچوب نظری تحقیق

سازه­انگاری: هویت و سیاست

روش تحقیق در این رساله، روش تحلیلی – توصیفی است. بر این اساس سعی می‌شود رابطه میان متغیرهای فرضیه اصلی مورد تحلیل قرار گیرد.

از آنجایکه بیان این رابطه به چارچوب نظری نیاز دارد، لذا برای حمایت نظری از فرضیه اصلی، از چارچوب نظریه سازه‌انگاری استفاده می‌شود.

2-1- مقدمه

با توجه به آنچه در فصل­های پیشین گفته شد، روابط ایران و ترکیه در زمان حضور دولت اسلامگرای حزب عدالت وتوسعه با تنش­ها و نوسانات پر دامنه­ای روبرو بوده است.

روابط دو کشور طی سال­های 2008 تا 2012، دارای بیشترین نوسانات بوده، به صورتی که در سال­های 2088 الی 2010، روابط دو کشور به بالاترین سطح خود می­رسد، اما طی سال‌های 2011 و 2012، همین روابط رو به تنش نهاده و به تقابل و نزاع نزدیک می­شود.

حال باید پرسید:

چرا روابط ایران و ترکیه، آنهم در زمان دولت اسلامگرای حزب عدالت و توسعه، دارای چنین تنش­هایی شده است؟

برای پاسخ به این سوأل و روشن شدن واقعیت تنش­های میان دو کشور، در این فصل سعی می گردد تا با استفاده از نظریه سازه­انگاری[13] به ویژه رویکرد کل­ گرایانه ( کلان نگر) الکساندر ونت، به بررسی هویت غربگرای ترکیه، ابعاد عملکرد و تأثیرگذاری این هویت غربگرا بر سیاست خارجی ترکیه و به خصوص روابط ایران و ترکیه، پرداخته شود.

برای شروع بررسی ماهیت غربگرای ترکیه، لازم است تا ابتدا به بازخوانی نظریات سازه­انگاری در روابط بین­الملل بپردازیم. بنابراین در این فصل به بررسی نظریه سازه‌انگاری می پردازیم.

2-2- رابطه سیاست و هویت

سیاست و هویت[14] در رابطه­ای تنگاتنگ با یکدیگر قرار دارند. سیاست در ابعاد مختلف آن چه در زمینه­های اقتصادی، فرهنگی، ورزشی، اجتماعی و...، چه در زمینه سیاست خارجی[15] و روابط بین­الملل[16]، تاثیر گذار بر هویت و تأثیر پذیر از آن بوده است.

هویت را می­توان یک قالب یا پوشش برای یک گروه، یک کشور یا منطقه دانست که نشان دهنده مشخصات فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و... آن واحد سرزمینی مشخص می­باشد، این قالب با پرسش و پاسخی همراه است که پاسخ را می­توان همان هویت دانست. پرسش­هایی مانند:

ما چه کسانی هستیم؟

هدف ما از همزیستی با یکدیگر چیست؟

از همه مهمتر اینکه می­خواهیم چه کسانی یا جامعه­ای باشیم؟

پاسخ به سوألات فوق­الذکر را می­توان اولین نمایه­های هویت فردی و اجتماعی دانست. اینکه ما دارای هویت ایرانی - اسلامی، ترکی - اسلامی یا ترکی - اروپایی باشیم. برای دست یابی به این هویت، دست به چه اقداماتی خواهیم زد؟

اگر دولت را به عنوان نهاد حاکمیتی در نظر بگیریم که برای برآورده ساختن آرزوها و نیازهای اجتماع تحت حاکمیت آن به وجود آمده است، این نهاد حاکمیتی را بدون احتساب هویت و برساخته­های ذهنی کارگزاران آن که برخاسته از واقعیت­های موجود در زندگی و ذهن آحاد آن اجتماع انسانی می­باشد را نمی­توان بررسی و تحلیل نمود.

نیازها و آرزوهای یک جامعه دمکراتیک است که برای کارگزاران آن، قالب و نقش حاکمیتی تعریف می­کند. این رابطه میان مردم و کارگزاران را می­توان در رابطه سیاست و هویت تعریف نمود. هر سیاستی که از سوی کارگزاران و در یک کلام دولت، اعلام و اعمال می­گردد با هویت آن جامعه یا واحد سیاسی، تطابق و همخوانی دارد.

بر اساس این همخوانی و تطابق هویتی، جامعه و کارگزاران آن در یک رابطه فراملی[17] با جهان پیرامونی خود نیز در ارتباط هستند. این رابطه فراملی در تفاوت یا تطابق میان ماهیت سیاست­های داخلی و سیاست­های بین­المللی یک کشور نمود می­یابند. در عصر جهانی شدن[18] و جهانی سازی، رابطه هویت و سیاست بیشتر در حوزه منطقه­ای و جهانی آن در کنش و کنشگری قرار گرفته است. تأثیرپذیری این دو مؤلفه­ی مهم (سیاست و هویت) از یکدیگر، تحت یک فرآیند مهم یعنی تعامل[19] و همکاری[20] صورت می­گیرد. بر اساس همین تعاملات است که در سطح جهانی و منطقه­ای، هویت یک کشور یا کارگزاران آن از هویت منطقه و یا جهان مرتبط با آن تأثیر پذیر شده و قالب هویتی جهان پیرامونی خود را در سایه برخی مزیت­ها یا پاداش­ها، برای خود به عنوان یک راهبرد هویتی جدید در نظر می­گیرد.

کشور و کارگزاران آن در این محیط و فضای بین­المللی است که به کسب هویت­های جدیدی دست زده و این هویت جدید و اکتسابی را ملاک و پایه سیاست­های داخلی، خارجی و بین‌المللی خود قرار داده و بر اساس همین هویت جدید و اکتسابی محیطی است که به تغییر سیاست­های خود در تعامل با همسایگان خود دست می­زنند.

به صراحت می­توان گفت که سیاست­ها و کارکردهای کارگزاران و حاکمان یک کشور را نمی­توان خارج از هویت­های آن واحد سرزمینی مورد بررسی و توجه نظر قرار داده و بر اساس آنها به برنامه­ریزی و اعمال سیاست مناسب در مقابل آن کشور پرداخت.

سیاست­های اعمالی از سوی هر واحد سیاسی و نقش کارگزاران آن واحد در مانور و نمایش سیاست­های اتخاذی خود را باید در راستای منافع[21] و هویت آن کارگزاران جستجو کرد. بسیاری از کارگزاران برای کسب منافع بیشتر و حفظ موقعیت و مانور قدرت خود در سیاست بین­الملل، به دریافت و عاریه گرفتن هویت واحدهای قدرتمند و تأثیر­گذار اطراف خود اقدام نموده یا سعی دارند تا در قالب یک ائتلاف نظامی، اقتصادی و... به هم­هویتی یا اشتراک هویتی خود با قدرت های منطقه­ای و جهانی، اعتراف یا تظاهر نمایند!

اگر چه بسیاری از اندیشمندان علوم اجتماعی، سیاسی و...، هویت را امری ذهنی و متافیزیکی[22] می­دانند، اما باید دانست که هویت به مرور زمان نشانه­ها و ظاهر فیزیکی خود را در عرصه اجتماع و یا در صحنه سیاست خارجی و بین‌المللی نشان داده و سیاست­های اتخاذی از سوی کارگزاران را می‌توان نماد فیزیکی همین هویت­ها دانست که از ذهنیت به عینیت رسیده­اند.

بروز و ظهور هر هویتی، دارای پیش زمینه­ها یا مؤلفه­هایی است، این مؤلفه­ها را می­توان شرایط زمانی و مکانی دانست که از خرده مسایلی مانند: تاریخ، دین و مذهب، فرهنگ، ادبیات و هنر، علم و دانش، تکنولوژی، قدرت نظامی و...، تشکیل می­شوند. این مؤلفه­ها در ایجاد برساخته­های ذهنی مانند هویت برای یک فرد یا یک جامعه، ضروری هستند.

هویت در راستای ظهور و تقویت خود، به ایجاد برخی محاسن و مزیت‌ها یا همان منافع برای فرد یا جامعه دست می­زند، جامعه نیز در قبال این مزیت­ها یا منافع است که به تغییر، کسب یا تقویت هویت خود اقدام می­نماید.

در ادبیات فارسی ایران زمین نیز اشاراتی به هویت و ذهنی بودن آن شده است. شاید بهترین و بارزترین نمونه و مثال در مورد تلاش انسان و اجتماع برای جستجو و کسب هویت را بتوان در اندیشه یا اشعار حضرت مولانا که اتفاقاً شاعر ایرانی مدفون در قونیه ترکیه می­باشد، یافت. آنجا که به زیبایی می­فرمایند:

روزها فکر من اینست و همه شب سخنم که چرا غافل از احوال دل خویشتنم

از کجا آمده­ام، آمدنم بهر چه بود؟ به کجا می‌روم آخر ننمایی وطنم

این دو بیت از اشعار زیبای مولانا به خوبی نشان می­دهند که هویت، امری است که ذهن را مشغول خود ساخته و همه کنش های انسان و جامعه را در برمی­گیرد. این کنش­ها که کارگزاران سیاسی را نیز تحت تأثیر خود دارند، بر سیاست خارجی و بین­المللی یک کشور، تأثیرگذار می­باشند. اینکه یک کشور یا کارگزاران آن، از کجا و از چه طریقی به قدرت رسیده­اند و منافع آنان در آینده در کجا خواهد بود و با کدام سیاست همخوانی دارد، از تفاسیر همین دو بیت مولانا می­باشد.

هویت و منافع دو بخش جدایی ناپذیر سیاست در نظریه سازه‌انگاری هستند.

2-3- نظریه و نظریه­پردازی

برای آغاز بحث لازم است ابتدا به تعریفی از نظریه و فرا‌نظریه[23] پرداخته شود.

نظریه­ پردازی[24]، در علوم سیاسی و روابط بین­الملل دارای تعاریف بسیاری است که این تعاریف گاه با هم در تضاد نیز قرار دارند. اما باید اعتراف نمود که نمی­توان تعریفی واحد برای نظریه­پردازی در روابط بین­الملل ارایه داد.

حسین سیف­زاده در تألیفات خود به تعدد به تعاریف نظریه­پردازی از دیدگاه صاحب نظران علوم سیاسی و به خصوص روابط بین­الملل پرداخته­اند، اما خود سیف زاده، نظریه‌پردازی را: {ارائه توضیحی متقن از فرآیندهای مبتنی بر روابط انسانی در صحنه اجتماع} می‌دانند که { تا زمانی که یک نظریه در آزمون منطقی و تجربی شکست نخورده و قدرت تبیین را دارد، باید آن را پذیرفت}(سیف‌زاده 1388 ،20).

در نظریه پردازی با دو نوع آثار و فعالیت­های نظری مواجه هستیم.

نوع اول: در نوع اول در مورد ساختار و پویایی نظام بین الملل، نظریه ارایه می شود، این نظریه­ها سعی دارند تا سیاست­های جهانی[25] را برای ما قابل فهم و درک بسازند. نمونه این نظریه را می توان در واقع­گرایی[26]، نوواقع گرایی[27]، لیبرالیسم[28]، نهادگرایی[29] و... مشاهده کرد.

نوع دوم: در این نوع از نظریه­پردازی به مسائل"فرا‌نظری" می­پردازند و هدف آن است که فهم و درک ما از سیاست جهانی افزایش یابد، اما از راه غیر مستقیم تر و با تمرکز بر مسایل هستی شناختی[30] و معرفت شناختی[31]، مانند نظریه‌های فمینیستی[32]، انتقادی و سازه­انگاری( مشیر­زاده 1390، 6).

سازه­انگاری طی حدود چهار دهه اخیر به عنوان یکی از نظریات مطرح در بررسی روابط بین­الملل، مطرح شده و جایگاهی مناسب به دست آورده است. نظریه سازه_­انگاری در روابط بین­الملل،ریشه در مسأله­ی جامعه شناسی شناخت دارد که در دهه 1970 از سوی پیتر برگر[33] و توماس لاکمن[34] در کتاب "ساخت اجتماعی واقعیت[35]"(رساله­ای در جامعه شناسی شناخت) مطرح گردیده است( مشیرزاده 1383، 173).

سازه­انگاری را می‌توان مکتبی دانست که از دهه 1970، پا به عرصه نظریات روابط بین­الملل نهاده است.

اصطلاح سازه­انگاری در مطالعات سیاسی و بین­المللی برای اولین بار در دهه 1980، توسط نیکلاس اونوف[36] به کار گرفته شده و نظریه پردازان مختلفی مانند جان راگی[37]، دیوید دسلر[38]،دریش کراتوچویل[39]، پیتر کاتزنشتاین[40] و ...، در این زمینه کار کرده­اند. با این وجود نظریه سازی­انگاری بیشتر با آثار و نظرات الکساندر ونت آلمانی، شناخته می‌شود.

بیشتر این سازه­انگاران، روابط بین­الملل را از منظر اهداف، تهدیدها، فرهنگ­ها، هویت­ها و سایر واقعیت­های اجتماعی در سطح روابط بین­الملل می­شناسند( سلیمی 1386، 35).

سازه­انگاری که بعد از نظریه­های واقع­گرایی، نوواقع گرایی ، لیبرالیسم، نولیبرالیسم و ...، به عنوان یک نظریه میانه یا حد واسط نظریه­های قبلی وارد دنیای پر رمز و راز روابط بین­الملل شده است، طی همین مدت توانسته است به عنوان یک فرانظریه مطرح و پرطرفدار در سطح محافل علمی مطرح گردد. سازه­انگاری در ایران نیز دارای هواداران و منتقدین بسیاری است. البته در این زمینه، یک اثر جامع و کامل به دوستداران ایرانی علوم سیاسی و روابط بین­الملل، ارائه نشده است اما در قالب کتب مختلف ، اساتید مطرح و فعال ایرانی به توضیح و تفسیر نظریه سازه­انگاری پرداخته­اند.

یکی از این تعاریف این است که: سازه­انگاری به عنوان یکی از نظریه­های روابط بین­الملل، محصول زبان شناختی ساختاری ، نظریه سیاسی پست مدرن، نظریه انتقادی، نقد ادبی و مطالعات فرهنگی و رسانه­ای است. در حقیقت یکی از وعده­های این نظریه( سازه­انگاری) بازگردانیدن فرهنگ و سیاست­های داخلی به عرصه نظریه روابط بین­الملل است( قوام 1390، 126).

سازه­انگاری را می­توان یکی از رویکردهای مطالعه سیاست بین­الملل دانست که خود از ترکیب سایر رویکردها تشکیل شده و در تلاش است تا به نحوی مناسب، نارسایی­ها و کاستی‌های نظریه­های گوناگون را با بهره­گیری از برخی گزاره­های خود آنها بر طرف سازد و به اصطلاح، تصویر واقعی‌تری از الگوهای رفتاری سیاست بین­الملل، نشان دهد. این نظریه بر انگاره­ها[41] و اندیشه­ها تأکید داشته و تمرکز آن بر روی اعتقادات بین­الاذهانی[42](ذهنی) است که در سطحی گسترده میان مردم جهان مشترک هستند. سازه­انگاری صرفاً بر شرایط و نیروهای مادی تکیه نمی­کند، بلکه بر انگاره­ها و اندیشه‌ها تأکید دارد و به عبارتی، این تحلیل و فهم دولت­ها و سیاست­گذاران می­باشد که به عوامل فیزیکی و مادی مانند سرزمین، تسلیحات و ...، معنی می­بخشند( قوام 1390، 222).

یکی از مهمترین شاخصه­های نظریه سازه­انگاری را باید همان توجه و تمرکز به بین­الاذهانی بودن رویدادهای سیاست بین‌الملل دانست.

در تعاریف دیگر از سازه­انگاری نیز این توجه به کنش­های ذهنی یا بین­الاذهانی در میان مردم یک کشور، منطقه یا جهان مکرراً مورد توجه قرار می­گیرد. سازه­انگاری، نظریه­ای است که با نگاهی اجتماعی به مسایل سیاست بین­الملل، تمامی دانش­ها و پدیده­های انسانی را نتیجه برسازی (برساخته شدن) می­داند و این برساختگی را به روشی اجتماعی و در فرآیند کنش متقابل بین­ذهنی میسر می­داند. بر این اساس، دانش و آنچه به عنوان پدیده­های انسانی و اجتماعی وجود دارند، لزوماً انعکاسی از واقعیت نیستند، بلکه مشروط و وابسته به ذهنیت­های انسان­ها، تجربه اجتماعی و رسوم و پیمان­های اجتماعی آن مجموعه می­باشند (سلیمی 1386، 34).

آنچه در تعاریف بالا از نظریه سازه­انگاری، جلب توجه می‌کند توجه به ذهن، انگاره­ها یا برساخته­های ذهنی و فکری جوامع است. بنابراین در نظریه سازه­انگاری مشاهده می‌کنیم که توجه خاصی به ذهن و فکر انسان­ها می­گردد. سازه‌انگاران تمرکز خویش را بر روی اعتقادات بین­الاذهانی و یا همان دریافت­های ذهنی مشترکی که در سطح گسترده میان مردم جهان( حتی یک منطقه یا یک کشور) مشترک­اند، قرار می‌دهند و برای نمونه هویت­های ملی را به صورت ساخت بندی­های اجتماعی در نظر می­گیرند( قوام 1390، 222).

2-4- سازه­انگاری الکساندر ونت

الکساندر ونت که یکی از نظریه پردازان اصلی و تأثیرگذار مکتب سازه­انگاری است، متولد شهر ماینز آلمان در سال 1958 می­باشند. وی به عنوان یکی از استادان مشهور در روابط بین­الملل و به خصوص نظریه سازه­انگاری به طرح مسایل مهم در زمینه روابط بین­الملل می­پردازند.

یکی از مهمترین آثار ایشان را باید کتاب"نظریه اجتماعی سیاست بین­الملل[43]"دانست که در ایران نیز ترجمه و چاپ شده است. وِنت در بررسی روابط بین‌الملل به مواردی مانند اجتماع اذهان یا روابط بین­الاذهانی اشاره دارد و روابط را با زمینه فردگرایی بررسی نمی‌کند، بلکه روابط بین‌الملل را در چارچوب روابط اجتماعی و جمعی (ذهن جمعی) مورد کنکاش قرار می­دهد. الکساندر ونت معتقد است، جهان مستقل از ذهن و زبان ناظران منفرد(فرد) وجود دارد، نظریه­های علمی نوعاً به این جهان اشاره دارند، حتی اگر این جهان قابل مشاهده نباشد(مشیرزاده 1390، 325). از دیدگاه ونت، سازه­انگاری نظریه­ای است که هم تحول هویت و منافع از طریق تحول ساختار[44]را مد نظر قرار می­دهد و هم ساختار را جدی می­گیرد(مشیرزاده 1390، 352).

کلیدواژه­های مهم نظریه سازه­انگاری به خصوص در نزد الکساندر ونت را می­توان تعامل جمعی، هویت و منافع دانست، که هر کدام از این اصطلاحات در نزد ونت ارزش بالایی داشته و تأثیر فراوان بر روابط بین­الملل دارند.

[1]. Adalet ve Kalkınma Partis) AKP(

[2]. Necmettin Erbakan

[3]. Recep Tayyip Erdoğan

[4]. M Hakan Yavuz

2. Abdullah Gul

1. Stephen Kinzer

[7]. John.LEsposito

[8]. John Waterbury

[9]. Laicite

[10]. Secularism

[11]. Constructivist Theory

[12]. Alexander Wendt

[13]. Constructivism

[14]. Identity

[15]. Foreign Policy

[16]. International Relations

[17]. Transnational

[18]. Globalization

[19]. Interaction

[20]. Cooperation

[21]. Interests

[22]. Metaphysics

[23]. Metatheory

[24]. Theorizing

[25]. World Politics

[26]. Realism

[27]. Neorealism

[28]. Libralism

[29]. Institutionalism

[30]. Ontological

[31]. Epistemological

[32]. Feminism

[33]. Peter Ludwig Berger

[34]. Thomas Luckmann

[35]. The Social Construction of Reality

[36]. Nicholas Onuf

[37]. John Ruggie

[38]. David Dessler

[39]. Friedrich Kratochwil

[40]. Peter J. Katzenstein

[41]. Idea

[42]. Intersubjectiuity

[43]. Social Theory of International Politics

[44]. Structure

نقد نمایشنامه The Insect Play by Karel Capek and Josef Capek

نقد نمایشنامه

The Insect Play by Karel Capek and Josef Capek

مقاله بررسی نقش ITC در آموزش و یادگیری

فهرست مطالب

عنوان صفحه

1. مقدمه. 1

2. تأثیر کامپیوتر و تعلیم و تربیت... 4

2-1. چند گزارش از چند کشور در باره آموزش با کامپیوتر. 5

2-1-1. چین.. 5

2-1-2. فیلیپین.. 5

2-1-3. سری لانکا6

2-1-4. تایلند. 6

2-2. چشم انداز فعلی.. 6

3. آموزش الکترونیکی چیست... 7

3-1. آموزش الکترونیکی در ایران. 8

3-2. برنامه ریزی های آموزشی.. 9

3-2-1. سازماندهی.. 10

3-2-2. ارتباط متقابل با فراگیران. 11

3-2-3. استفاده از متن.. 11

3-2-4. استفاده از صوت... 12

3-2-5. استفاده از ویدئو. 12

3-2-6. استفاده از انیمیشن.. 12

3-2-7. استفاده از امتحانات کوتاه مدت... 12

3-3. معایب آموزش الکترونیکی.. 13

3-4. مزایای آموزش الکترونیکی.. 13

4. تاریخچه و کاربرد رایانه در آموزش... 15

5. چه چیز آموزش الکترونیک را منحصر به فرد می کند. 17

5-1. تمرین با بازخورد. 17

5-2. همکاری در مطالعه شخصی.. 18

5-3. استفاده از شبیه سازی برای تسریع در تجربه اندوزی.. 18

الف

6. نارسایی های آموزش الکترونیکی.. 19

6-1. مانع اول: نارسایی در استوار ساختن آموزش الکترونیکی براساس تجزیه و تحلیل شغلی.. 19

6-2. مانع دوم: نارسایی در انطباق با فرآیندهای یادگیری انسان. 20

6-3. مانع سوم: ترک آموزش الکترونیکی.. 21

7. انواع آموزش الکترونیکی.. 21

7-1. آموزش به عنوان کسب اطلاعات... 21

7-2. آموزش به عنوان تقویت- پاسخ.. 22

7-3. آموزش به عنوان ساختن دانش... 22

8. آموزش مجازی.. 23

9. آموزش از راه دور. 25

9-1. مشخصات آموزش از راه دور. 26

9-2. دسترسی.. 28

10. فناوری اطلاعات در مدرسه. 29

11. مدارس مجازی.. 29

12. تعریف مدرسه توسعه یافته. 31

13. باز شدن کلاس‌ها به سوی جهان. 34

13-1. مزیت‌ها36

14. IT و تعلیم و تربیت......................................................................................................... 36

14-1. فناوری اطلاعات در دبیرستان ها37

14-2. فناوری اطلاعات در آموزش عالی.. 37

15. چشم انداز آینده فناوری آموزش و پرورش......................................................................... 38

16. تدریس و فناوری.. 42

16-1. فناوری یادگیری الکترونیکی.. 46

16-1-1. ویژگی های یادگیری الکترونیکی.. 47

17. نظریه ها48

17-1. تنظیم سرعت... 49

17-2. توسعه. 50

17-3. تثبیت... 50

ب

17-4. راهبری.. 50

17-5. .پژوهش... 51

18. استفاده از تکنولوژی آموزشی برای دانش آموزانی که در خطر رد شدن هستند. 52

18-1. معلمان. 58

18-2. اولیاء مدرسه. 59

18-3. مشکلات اجرایی.. 60

19. آیا همه ی درس‌ها به تکنولوژی احتیاج دارند. 63

19-1. ارزیابی تکنولوژی در مدارس... 64

20. سئوالاتی پیرامون چگونگی استفاده های تکنولوژی آموزشی (IT)65

21. نتیجه گیری.. 67

22. منابع. 69

22-1.کتاب ها69

22-2. صفحات وب... 71

22-3. پایان نامه. 71

ج

. مقدمه:

با گسترده شدن فناوری اطلاعات و نفوذ وسایل ارتباط از راه دور به عمق جامعه، ابزارها و روش‌های آموزشی نیز دچار تحول شدند. تحول این ابزارها و روش ها در جهتی است که هر فرد در هر زمان و هر مکان بتواند با امکانات خودش و در بازه ی زمانی که خودش مشخص می کند مشغول یادگیری شود.

به طور کلی می توان گفت آموزش به هر نوع دوره و آموزشی اطلاق می‌شود که به شکلی به غیر از روش‌های سنتی رودر رو انجام می گیرد. محتویات دروس ممکن است از طریق اینترنت و با استفاده از ویدئو، تصاویر فعال و تعامل دو طرفه انتقال یابند.

اول راجع به دو کلمه آموزش و یاد گرفتن صحبت می کنیم. در رویکرد سنتی از روش آموزش دادنی استفاده می‌شود که چون همراه با زور و اجبار است باعث افت تحصیلی دانش آموز می‌شود و حتی ممکن است مشکلاتی در خارج از محیط آموزشی برای دانش آموز پیش بیاورد.

اما در رویکرد جدید از روش آموزش گرفتن استفاده می‌شود. چون در این روش فرد، خود می‌خواهد یاد بگیرد. بنابراین زور و اجباری هم در کار نیست و در نتیجه مشکلات قبلی بوجود نخواهد آمد.

آموزش الکترونیک دامنه ی گسترده ای دارد و بسته به نوع استفاده و امکانات به چند دسته تقسیم می‌شود:

1- آموزش بر پایه ی وب

2- آموزش مبتنی بر کامپیوتر

3- آموزش از طریق ابزار و وسایل دیجیتالی

4- آموزش از طریق تلفن همراه

در یک جمله می توان گفت آموزش الکترونیکی آوردن یادگیری برای مردم است به جای آوردن مردم برای یادگیری.

دسته بندی نوع یادگیری:

در یادگیری الکترونیکی غیر از اینترنت ، CD های آموزشی ، ویدیویی های آموزشی و همچنین ماهواره استفاده می‌شود. آمار نشان داده است که در سال 1999 بالاترین روش، CD های آموزشی بوده است که با % 53 و در سال 2004 آموزش الکترونیکی مقام اول آموزشی را با 63% کسب کرده است.

عناصر مهم هر فرآیند آموزشی:

1- آموزش دهنده

2- آموزش گیرنده

3- محتوای برنامه ی آموزشی

مقایسه ی دیدگاه های آموزش الکترونیکی و آموزش سنتی:

• آموزش سنتی، نگاه به آموزش و یادگیری فردی است در حالی که در آموزش الکترونیکی ، نگاه اجتماعی است.
• در آموزش سنتی، وظیفه ی فراگیران حفظ مطالب و ذخیره سازی اطلاعات است در حالی که در آموز الکترونیکی وظیفه ی آنان، مدیریت اطلاعات و تولید دانش است.
• در آموزش سنتی، فراگیران به طور کامل وابسته به معلم اند، در حالی که در آموزش الکترونیکی فعال و مستقل هستند.
• در آموزش سنتی، محتوای تدریس محدود و انتخابی است، در حالی که در آموزش الکترونیکی نامحدود و متنوع است.

در این مقاله می خواهیم به بررسی بیشتر آموزش الکترونیکی،‌آموزش مجازی، آموزش از راه دور و... بپردازیم و خود به خود به مزیت ها و برتری های این نوع آموزش بر آموزش سنتی برسیم و ببینیم امروزه الکترونیک چقدر در آموزش نفوذ کرده است و چه معایب و مشکلاتی در استفاده از فناوری اطلاعات در کلاس‌های درس وجود دارد و در آخر هم باید خودمان نتیجه بگیریم که بالاخره آموزش الکترونیکی مفید است یا نه و استفاده از آن می تواند کمک کننده باشد یا می توان با ابزارهای دیگر مثل کتاب جای آن را پر کرد.

2. تأثیر کامپیوتر و تعلیم و تربیت:

از بین تمام وسایل ارتباط جمعی و تکنولوژی های جدید، کامپیوتر نظر و توجه بیشتری را جلب کرده است ، باید به خاطر داشت که اولین نوع کامپیوترهای تجاری در سال 1951 وارد بازار شد. در سال 1971،با اختراع ریزپرداشگرها به وسیله ی شرکت اینتال [1] تأثیر کامپیوتر در امر آموزش گسترش یافت.

امروزه بسیاری از آن‌ها به عنوان نماد تکنولوژی جدید شناخته می‌شود در حالی که نه تنها پیشبرد و میکروکامپیوترها بود، بلکه در امر آموزش هم مورد استفاده می باشد.

به دنبال خلق اولین تراشه، تغییرات از راه دور در کلیه ی شئون زندگی مانند ارتباطات بین المللی، تغییرات محیط‌های کار و تحولات روزمره زندگی به وقوع پیوسته و این امر به عنوان انتخاب میکروکامپیوتر توصیف گردیده است این تغییرات را می توان از اواخر سال‌های 1970 بوضوح مشاهده کرد.

اما تا آن زمان چه تغییراتی در کلاس‌های درس حاصل شده بود؟ در جواب باید گفت، تغییرات نه چندان زیاد ، حتی در کشورهای پیشرفته ی منطقه هم سازماندهی وسیعی صورت نگرفته بود. شاید این امر به دلیل مشکلات اقتصادی باشد. زیرا در بسیاری از کشورها هنوز توجیه استفاده از کامپیوتر در کلاس‌های درس با وجود کمبود میز و صندلی و سایر ملزومات اولیه، مشکل به نظر می رسد و شایه هم این موضوع مربوط به طبقه محافظه کار بسیاری از مسئولان تعلیم و تربیت باشد.

مضافاً باید به خاطر داشت که هنگام معرفی قلم خودکار و ماشین حساب هم مقاومت هایی در برابر استفاده از آن‌ها وجود داشت. بنابراین یکی از بحث های رایج این است که آیا باید کوششهای مداوم برای معرفی کامپیوتر به مدارس یک کشور قبل از تهیه ی امکانات صورت بگیرد یا خیر؟

در هندوستان پروژه ی معروف آشنایی با کامپیوتر و مطالعات در مدارس کار خود را بر این اساس شروع کرد که:

انقلاب در تکنولوژی اطلاعات دنیا را دربر می‌گیرد... بنابراین نیاز شدید به چشم می خورد که کودکان امروزی یعنی کسانی که در دبستان و دبیرستان به تحصیل مشغولند، با طبیعت و نحوه ی استفاده از کامپیوتر آشنا شوند. تا در برابر جامعه تکنولوژی حال و آینده قادر به حل مسائل خود گردند.

هر کسی که می خواهد در دنیای فردا پیشرفت کند اگر کامپیوتر را نشناسد و قادر به استفاده از آن بصیرت نبخشد، از نظر تکنولوژی و کاربردهای آن قادر نخواهد بود جای خود را به پیشرفتهای صنعتی جهان مشخص حفظ نماید (اندرسن، 1372: 18)

نظیر همین احساس برای شروع برنامه ی آموزش کامپیوتر در استرالیا در سال‌های 1986-1984 به چشم می خورد در ژاپن کمیسیون ملی یونسکوی ژاپن در ارتباط ما با شورای ژاپن برای مراکز تکنولوژی آموزشی توجه خود را در سومین سمینار آسیایی تکنولوژی آموزشی که در سال 1984 در توکیو تشکیل شد، به موضوع کامپیوتر در آموزش معطوف نمود.

2-1. چند گزارش از چند کشور در باره آموزش با کامپیوتر:

2-1-1. چین:

اشتیاق زیادی در سرتاسر کشور برای کاربرد کامپیوتر دیده می‌شود.

2-1-2. فیلیپین:

در سال‌های 1960 و 70 ورود کامپیوتر در امر تعلیم و تربیت به کندی صورت گرفته است. اما دهه‌ی اخیر چنان نشان می دهد که برنامه ها و واحدهای درسی کامپیوتری در مدارس توسعه یافته است.

2-1-3. سری لانکا:

در کشوری که فقط 15% مدارس از برق استفاده می کنند چنین گزارش شده است که فقط یک هفته طول کشید تا تصمیم وزارت آموزش و پرورش برای معرفی کامپیوتر به مدارس و نوع ماشین هایی که باید در مدارس مورد استفاده قرار گیرد و همچنین نوع آموزشی که در این مورد باید به معلمان داده شود، مورد موافقت کابینه قرار گیرد.

2-1-4. تایلند:

استفاده از کامپیوتر در دبیرستان‌ها هم اکنون پذیرفته شده است.

برخورد کشور ژاپن با مسئله ی معرفی کامپیوتر به مدارس می توان اشتیاقی محتاطانه توصیف کرد.به نظر می رسد که وزات آموزش و پرورش ژاپن در حل مشکلات کامپیوتری خویش کمی عقب است. در مروری بر وضع پیشرفت ژاپن در توسعه ی تراشه عجیب به نظر می رسد که با اینگونه گزارش شده است که ژاپن از امر آموزش با کامپیوتر دور است. (1985)

برای معرفی کامپیوتر در مدارس و یا توسعه ی آن در امر تعلیم و تربیت عاقلانه خواهد بود که ابتدا معلمان را در نحوه‌ی استفاده از کامپیوتر و آموزش با کمک آن آشنا ساخت. از آن جایی که تحولات در زمینه آموزش کامپیوتر سریع صورت می گیرند لازم است علی رغم مشکلات موجود، نگاهی به آینده افکند و سعی نمود تا پیشرفت های ممکن آینده را پیش بینی نمود.

2-2. چشم انداز فعلی:

استفاده از کامپیوتر در مدارس به عنوان راهی برای پیشرفت یادگیری و غنی سازی تعلیم و تربیت شناخته شده است: با وجود این همواره استفاده از کامپیوتر برای آموزش در کشورهای منطقه با هم متفاوت است، با آن که در کشورهای توسعه یافته دسترسی روزافزون به کامپیوتر در کلاس درس وجود دارد اما در برخی از کشورها حتی در سطوح بالای آموزش هم کامپیوتر هیچ نقشی ندارد.

در برخی از کشورها دولت هزینه هایی برای خرید کامپیوتر مدارس می پردازد. تفاوت دیگری هم هست و آن این که بعضی مدارس به تنهایی فقط از خود کامپیوتر استفاده می کنند ولی برخی دیگر با اتصال به شبکه جهانی اینترنت راه پیشرفت بهتری را برای آموزش باز کرده اند. (همان : 25)

3. آموزش الکترونیکی چیست:

آموزش الکترونیکی را چنین تعریف می کنیم:

آموزشی که روی کامپیوتر از طریق CD-ROM[2] ، اینترنت یا اینترانت یا ویژگی های زیرا ارائه می‌شود:

شامل مطالبی باشد که با هدف آموزش مرتبط باشد.

از شیوه های آموزشی نظیر مثال ها و تمرین های آموزش استفاده کند.

دانش و مهارت های جدید مرتبط با اهداف یادگیری مشخص یا عملکردهای پیشرفته سازمان را تولید کند.

از عناصر رسانه ای نظیر کلمات و تصاویر برای ارایه مطالب و روش ها استفاده کند.

همانطور که می بینید این تعریف حاوی عناصر مختلفی در آموزش الکترونیکی است از جمله:

چه چیز؟ چگونه و چرا؟

چگونه:

دوره های آموزش الکترونیکی از طریق کامپیوتر با استفاده از کلمات به شکل گفتار یا متن چاپ شده و تصاویر نظیر ترسیمات، عکس ها، انیمیشن یا تصاویر ویدیویی ارائه می شوند.

چه چیز:

دوره های آموزش الکترونیکی شامل مطالب (یعنی اطلاعات) و شیوه های آموزشی (روش ها) است که یه فراگیری مطالب کمک می کند.

چرا:

دوره های آموزش الکترونیکی به منظور کمک به فراگیران برای رسیدن به اهداف آموزش شخصی یا انجام کارهای خود است به طوری که موجب پیشرفت اهداف نهایی سازمان شود.

تعریف ما نشان می دهد که هدف آموزش الکترونیکی ساختن دانش شغلی قابل انتقال و مهارت های مرتبط به عملکرد سازمان یا کمک به اشخاص برای رسیدن به اهداف آموزش شخصی است. اگر چه راهنمایی های ارایه شده در سراسر کتاب قابل اعمال به درس‌های طراحی شده برای اهداف آموزش عمومی یا آموزشی هستند اما تأکید ما بیشتر بر روی برنامه های آموزشی است که ساخته یا خریداری می شوید تا مهارت های حاصل شغلی را به وجود می آورند. (کلارک و مایر، 1385، 21)

3-1. آموزش الکترونیکی در ایران:

داستان گسترش آموزش های مجازی در فضای آموزش عالی، از تأسیس دانشکده مهندسی فناوری اطلاعات دانشگاه امیرکبیر آغاز شد. در این دانشکده که فعالیت مجازی دارد، برخی از دوره های فنی و مهندسی مرتبط با فناوری اطلاعات و ارتباطات به صورت از راه دور تدریس می‌شود.

موفقیت های این دانشکده و برنامه های کلان دولت در جهت فراگیرتر کردن سطح آموزش عالی در استان های مختلف و ارائه‌ی امکانات بیشتر و بهتر به مراکز آموزش عالی استان ها و مراکز محروم، رویکرد توسعه و راه اندازی سیستم های آموزش الکترونیکی را در دانشگاه های کشور گسترش داد.

ماحصل برنامه های تقویت آموزش از راه دور در مراکز آموزش عالی کشور که با کمک طرح تکنا نیز، دنبال گردید، و باعث ایجاد دوره های مختلف کارشناسی و کارشناسی ارشد به صورت از راه دور در چند دانشگاه مشهور تهران و شهرستان گردید. در این دانشگاه ها، دانشجو می تواند بدون شرکت در آزمون ورودی یا کنکور سراسری، و تنها براساس نمونه ها دانشگاه علم و صنعت ایران شرکت نمایند (اهتمام، 1389: صفحات وب)

3-2. برنامه ریزی های آموزشی:

برنامه ریزی مهمترین مرحله ی ایجاد هر نوع برنامه ی آموزشی است. انتقال محتویات استفاده شده در آموزش‌های سنتی بر روی صفحات نمایشگر کامپیوتر، بزرگترین پیامدهای منفی بدنبال خواهد داشت. محتویات دوره های آموزش الکترونیکی می بایست با استفاده از عناصر مربوطه به درستی انتخاب و طراحی شده و در محیط مورد نظر نصب گردند، ماهیت و نوع ارائه موضوع و محتوا در آموزش‌های الکترونیکی با آموزش های سنتی با هم دیگر کاملاً متفاوت بوده و می‌بایست دقت گردد که همان آموزش های سنتی بنام آموزش الکترونیکی استفاده نگردد.

قبل از اینکه چیزی روی کاغذ قرار گیرد، می بایست دقت گردد که همان آموزش‌های سنتی به نام آموزش الکترونیکی استفاده نگردد. قبل از اینکه چیزی روی کاغذ قرار گیرد، می بایست مخاطبان آموزشی مشخص گردند. طراحان و پیاده کنندگان دوره های آموزش الکترونیکی با آشنایی با مخاطبان و میزان توانایی های آنان، قادر به ارائه ی برنامه ی آموزشی مناسب برای آن‌ها خواده بود .

سپس می بایست عناصر و آیتم های دوره های آموزشی مشخص گردند. مخاطبان آموزشی می‌بایست نسبت به عناصر و آیتم‌های انتخابی آشنایی لازم را داشته باشند، چرا که عناصر فوق به عنوان ابزار در یک سیستم آموزش الکترونیکی استفاده می گردند به هدف در این راستا لازم است به محدودیت های سخت ابزاری فراگیران نیز توجه گردد.

پهنای باند موجود دارای نقش بسیار مهمی در میزان موفقیت دوره های آموزش الکترونیکی است که از برنامه های چند رسانه ای استفاده می نمایند. (همان: صفحات وب)

[1]- Intal

[2]. محل قرارگیری CD